Lista aktualności Lista aktualności

Pierwsze efekty wypasu koników polskich w odtwarzanej przez mazurskich leśników świetlistej dąbrowie

Od rozpoczęcia pierwszego w Polsce eksperymentalnego projektu odtwarzania świetlistej dąbrowy przy użyciu koników polskich minął dokładnie rok. Warto zatem pokusić się o pierwszą ocenę uzyskanych efektów.

Przed rozpoczęciem projektu na terenie przeznaczonym do wypasu na zlecenie Nadleśnictwa Strzałowo, botanik i fitosocjolog dr Włodzimierz Pisarek  wyznaczył w 2013 roku sześć powierzchni badawczych, na których wykonał zdjęcia fitosocjologiczne (zdjęcie fitosocjologiczne to zgodny ze schematem opis badanego płatu roślinności służący do scharakteryzowania zbiorowiska roślinnego). Ponadto w roku 2014 wyznaczył  w uzgodnieniu z nadleśnictwem siedem kolejnych  powierzchni badawczych na dodatkowych terenach przewidzianych do odtworzenia świetlistej dąbrowy. 

Mimo tak krótkiego okresu realizacji projektu (1 rok) uzyskane efekty okazały się bardzo interesujące. Na powierzchniach objętych monitoringiem stwierdzono między innymi:

- maksymalnie na jednym zdjęciu fitosocjologicznym o pow. 90 m2 w miejscu wypasu runa leśnego  konikami polskimi, stwierdzono 69 gatunków roślin – wynik ten potwierdza fakt, że świetliste dąbrowy to florystycznie najbogatsze leśne zbiorowisko roślinne.,

- wzrost ilościowy roślin na  powierzchniach z usuniętym podszytem aż o 17, a na wypasanych o 12 gatunków  -  w tym chronionych i rzadkich np.  takich jak lilia złotogłów.,

- wzrost i pojawienie się nowych gatunków charakterystycznych dla świetlistych dąbrów takich jak dzwonek brzoskwiniolistny, dziurawiec skąpolistny, pierwiosnek lekarski, przytulia północna, koniczyna dwukłosowa, wyka kaszubska itp.,

- na powierzchni wypasanej zarejstrowano spadek liczebności trzcinnika leśnego i wzrost rajgrasu wyniosłego,

- zupełny zanik inwazyjnego niecierpka drobnokwiatowego na powierzchniach z usuniętym podszytem leszczynowym i istotne zmniejszenie się jego  ilości na powierzchni wypasanej.

Ponadto w ramach monitoringu dr W. Pisarek  dokonał spisu wszystkich mszaków i  roślin naczyniowych występujących na obszarze objętym projektem.  Okazało się, że na w/w obszarze występuje aż  229 gatunków roślin naczyniowych i 30 mszaków oraz watrobowców , w tym bardzo cenne przyrodniczo takie jak: dzwonecznik wonny, rzepik szczeciniasty,   kłosownica pierzasta, stokłosa Benekena, jęczmieniec zwyczajny, bukwica zwyczajna, żywiec cebulkowy, naparstnica zwyczajna, mieczyk dachówkowaty,  oman wierzbolistny, lebiodka pospolita, rutewka mniejsza, biedrzeniec wielki, sierpik barwierski, koniczyna dwukłosowa i na pięciu stanowiskach - sztandarowy gatunek świetlistych dąbrów – pięciornik biały. Po miesiącu od zakończenia spisu leśnicy znalezli nowy dla tego obszaru (jedyne stanowisko w Puszczy Piskiej) gatunek – goździk pyszny.  Dlatego lista gatunków z oczywistych względów jest otwarta i w kolejnych latach będzie uzupełniana.

Według dr W. Pisarka, autora raportu omawiającego wyniki monitoringu, ilość  w/w gatunków roślin,  w tym gatunków wyróżniających odtwarzane siedlisko  sugeruje, że w przeszłości  na opisywanym terenie świetliste dąbrowy z pewnością występowały.

Warto również podkreślić, że oprócz wypasu i usuwania podszytu w tym roku na terenie odtwarzanego siedliska ogrodzono 90 placówek z odnowieniem naturalnym dębu i innych drzew oraz krzewów urozmaicających skład gatunkowy świetlistej dąbrowy – min.: jabłoń płonka, grusza pospolita, iwa, osika,  jarzębina, głóg, szakłak kruszyna, agrest, trzmielina brodawkowata itp.  

Podsumowując należy stwierdzić, że rozpoczęcie oraz kontynuacja eksperymentalnego i innowacyjnego w skali kraju projektu odtwarzania świetlistych dąbrów to  dobrze trafione, realizowane z inicjatywy Nadleśnictwa Strzałowo działanie.